Archiwum: Sierpień, 2011

Żniwa w Paryi – resztki tamtego świata

Kiedy myślę o imprezie „Żniwa w Paryi” od razu zaczynam wspominać. Podsłuchując jako dziecko rozmów dorosłych, zasłyszałem kiedyś wypowiedź ciotki Stefki: Gdyby ojciec z grobu wstał toby tego świata nie poznał. Mnie udało się widzieć resztki tamtego świata, a i za nowym, chociaż ze znacznym opóźnieniem, nadążać. Pamiętam jeszcze babkę rozpoczynającą żniwa starym bezzębnym sierpem, cały rok czekającym tego momentu w „scułbanie” starej stajni. Pamiętam kolejno kosiarkę z osprzętem, snopowiązałkę z zachodu i pierwszy kombajn we wsi „Vistulę”, w który z daleka wpatrywaliśmy się z braćmi pasąc po miedzach krowy. Wraz z maszynami zmieniał się wydźwięk słowa „Żniwa”. Z przepełnionego radością, z powodu zbioru plonu gwarantującego chleb dla całej rodziny i budzącego grozę ogromem pracy czy groźbą gradu, na stopniowo niewiele znaczące, wręcz mdłe słowo. Zajeżdża kombajn, kilka godzin i po robocie, potem „Dożynki” z gwiazdą za 20 tysięcy i koniec.

Z grupą „szaleńców”, w przeciwieństwie do „Sianokosów” tym razem nieco wspomożeni instytucjonalnie, chcieliśmy oddać etos dawnej pracy. W tę formułę żniw wpletliśmy, w formie warsztatów i inne około rolnicze prace. Banderią konną wraz z jeźdźcami ze stajni „Huzar”, którzy przybyli rajdem szlakami „Karpackich Podków” uczestniczyliśmy w odsłonięciu pomnika Ignacego Solarza społecznika, wykładowcy, założyciela Uniwersytetów Ludowych. A jako, że 6 sierpnia to dzień odpustu Ołpińskiego nie zabrakło również odpustowego rosołu. Nieco przeszkodził nam deszcz, ale kto bacznie uczestniczył, mam nadzieję, że przeniósł się te parędziesiąt lat wstecz i doznał tego sentymentalnego uścisku serca. Zapraszamy za rok!

Gospodarz na „Paryi”

Organizatorami Żniw w Paryi byli:
Gospodarstwo agroturystyczne i stajnia koni Paryja w Ołpinach www.paryja.pogorza.pl
Szlak Tradycyjnego Rzemiosła – Fundacja NAD wyraz www.szlakrzemiosla.pl
Centrum Usług Turystycznych i Przedsiębiorczości www.cut.travel.pl

Imprezę wspierali finansowo:
Starostwo powiatowe w Tarnowie www.powiat.tarnow.pl
Pogórzańskie Stowarzyszenie Rozwoju w Tuchowie www.psr.tuchow.pl
Szlak Tradycyjnego Rzemiosła – Fundacja NADwyraz www.szlakrzemiosla.pl

Czermna jest najdalej na wschód wysuniętą miejscowością gminy Szerzyny. Pomimo przynależności do województwa małopolskiego i powiatu tarnowskiego, mieszkańcom bliżej do sąsiedniego Jasła. PKS tarnowski rok temu zlikwidował połączenia z Tarnowa do Czermnej „I jak tu załatwiać sprawy urzędowe?” – tłumaczy jeden z mieszkańców. Dla turystycznego rozwoju położenie jest dogodne, sąsiedztwo Liwocza, wiele ciekawostek, bogata historia to wszystko sprawia, że warto tutaj zaglądnąć.

W dniu wczorajszym odbyłem krótką podróż po Czermnej. Zapraszam do obejrzenia fotorelacji, PF

 

Wędrówka przez Pogórze Ciężkowickie z plecakiem? Czy to jest w ogóle możliwe? Tak – oczywiście – zapewniają organizatorzy Pogórzańskiego Rajdu Wędrownego – Paryjcok.

Rajd odbywa się w terminie 22-25 sierpnia 2011 r. i wiedzie z Ciężkowic przez Ostruszę – Dąbry – Rzepiennik Biskupi – Ołpiny – Paryję – Ostry Kamień – Liwecką Górę przez Brzankę do Siedlisk. 23 sierpnia rajd zawita do naszego gospodarstwa. W rajdzie biorą udział osoby posiadające swój własny namiot. Więcej o rajdzie na stronie organizatorów: www.paryjcok.jcom.pl

Organizatorami rajdu są Terenowe Koło PTTK nr 76 w Tuchowie, Związek Harcerstwa Polskiego w Tarnowie.

Skomentuj wiadomość, napisz co myślisz o takiej formie spędzenia wolnego czasu.

Zachęcamy do przesyłania kolejnych fotorelacji z obywających się w sobotę żniw. Wszystkie fotorelacje i relacje zamieszczać będziemy na stronie www.paryja.pogorza.pl

Na pierwszą część imprezy, w godz. 10:00-14:00 zapraszamy w szczególności rodziny z dziećmi. W tym czasie organizowane będą warsztaty słomkowe, warsztaty wikliniarskie, dla najmłodszych wyklejanki słomkowe i wikliniarskie. Pogoda będzie dopisywać dlatego warto zabrać rodzinę na wycieczkę poza miasto.

Tutaj zobaczysz jak do nas dojechać.

Zapoznaj się ze szczegółowym planem imprezy:

www.paryja.pogorza.pl

 

 

 

Zapewne wiele osób z pośród czytających plan próbuje wyobrazić sobie jak mogą wyglądać takie lub inne warsztaty i co będzie efektem ich pracy. Wychodzimy naprzeciw tym rodzącym się w głowie pytaniom i w tym miejscu zamieszczamy zdjęcia prac Agnieszki Hajduk z Rożnowa oraz osób biorących udział w niedzielnych warsztatach w nowosądeckim Miasteczku Galicyjskim. Agnieszka prowadzić będzie również warsztaty w czasie naszej imprezy. Wszystkich rodziców zainteresowanych warsztatami dla swoich dzieci prosimy o przybywanie do naszego gospodarstwa w sobotę od godziny 10:00. Zapraszamy!

Już od kilku dni przygotowujemy Paryję do sobotnich żniw. W prace porządkowe zaangażowani zostali nawet turyści, a atmosfera oczekiwania wyczuwalna jest w powietrzu:) Zobacz jak dzisiaj wyglądało popołudnie w okolicach naszego gospodarstwa.


Już w najbliższą sobotę od godz. 10:00 zapraszamy na Żniwa w Paryi. Czy to będzie największe z wydarzeń jakie spotkało Paryję? Wiemy jedynie, że dobrej zabawy nie zabraknie!

Poniżej prezentujemy informacje szczegółowe dotyczące imprezy.

W tym miejscu zamieszczamy mapę dojazdu.

W razie pytań prosimy o kontakt tel. 692-756-540

Żniwa w Paryi – Warsztaty na Szlaku Rzemiosła

6 sierpień 2011
„Żniwa w Paryi” – Warsztaty na Szlaku Rzemiosła, są kontynuacją rozpoczętych Sianokosami w gospodarstwie Paryja imprez okołorolniczych na Pogórzu, wpisują się w roczny cykl prac na roli. Jest to próba przeniesienia ze skansenów, w rodzimy krajobraz kultury i tradycji związanej z pracami polowymi. Bo, gdzie jak nie w sercu pogórzańskiej – rolniczej wsi, w środku lata usłyszysz chrzęst koszonego zboża czy głos przepiórki uciekającej z ostatniego pokosu.

Z miłości do pracy na roli, pogórzańskiej przyrody, kultury i dziedzictwa, chęci dzielenia się swoimi pasjami zrodziła się impreza – Żniwa.

- Jeżeli chcesz pokazać znajomym, rodzinie jak wyglądała dawniej praca na wsi;
- Szanujesz kulturę regionalną, chcesz ją poznawać i poczuć jej obecność;
- Jeżeli krajobrazy wiejskie to miejsca do których po latach chciałbyś powrócić;
- Ciekawy jesteś kolejnych warsztatów na Szlaku Rzemiosła;
- Planujesz urlop w Małopolsce lub na Podkarpaciu;
- Poprzez naukę chcesz się dobrze bawić.

Zapraszamy na Żniwa – warsztaty Szlaku Tradycyjnego Rzemiosła w gospodarstwie agroturystycznym „Paryja” w Ołpinach.

Uczestnicząc w naszych warsztatach, masz okazję nauczyć się lub przypomnieć sobie jak wyglądały tradycyjne prace żniwne. To nad nimi unosi się duch szacunku dla pracy, której efektem będzie chleb na cały przyszły rok.

Sobota, 6 sierpnia 2011r.
Plan warsztatów (wstęp bezpłatny – część warsztatowa, godz. 10:00 - 19:00).

Od godz. 10:00 - 16:00.
Warsztaty słomkowe i wikliniarskie.

Od godz. 14:00 – 16:00.
Warsztaty kręcenia powrozów, robienia kicorek, kołodziejskie.

Godz. 16:00
Warsztaty żniwne.
- Klepanie;
- Ostrzenie kosy;
- Koszenie sierpem i kosą;
- Odbieranie zboża i wiązanie snopów;
- Wiązanie i chocholenie kop (panienek, mendli);
- Kręcenie powróseł;
- Zazbierywanie ścierni ze źbeł i kłósek;
- Gawędy i opowiadania o życiu wiejskim w trakcie prac – Franciszka Brzeźniańska, Stanisław Kmiecik, Kazimierz Solarz, Mieczysław Solarz.

Godz. 18:00
Juzyna w polu.

Konkursy na zakończenie prac (kręcenie powróseł, kopienie i chocholenie).
Powrót. Karmienie gadziny (zwierzostanu) i mycie nóg po pracy.

Godz. 19:00 Zakończenie części warsztatowej.

- W trakcie warsztatów, możliwość zakupienia gorących posiłków i napojów.
- Uczestnicy biorą udział w pracach żniwnych na własną odpowiedzialność, osoby niepełnoletnie wyłącznie pod nadzorem rodziców lub opiekunów.
- Warsztaty odbędą się bez względu na warunki atmosferyczne.

Godz. 20:00.
Zabawa przy ognisku, jedzenie regionalne do rozpuku, impreza przy kapeli Andrzeja Zbytula z Ołpin, tańce. Wstęp za imprezę jest odpłatny – 50zł od osoby.

Obowiązuje wcześniejsza rezerwacja miejsc: solarz_m@wp.pl, tel. 692-756-540.

W ramach Żniw zachęcamy do korzystania z wydarzeń towarzyszących.
Piątek, 5 sierpnia 2011r.

Dla osób przyjeżdżających w piątek przedstawiamy ofertę dodatkową – wieczerza z prołziokami. Wstęp po wcześniejszej rezerwacji solarz_m@wp.pl. Wieczerza odbędzie się w przypadku zebrania grupy minimum 6 osób. Wieczerza z prołziokami i noclegiem: 35zł od osoby. Rozpoczynamy wieczerzę i warsztaty wytwarzania prołzioków o godz. 20:00.

Prołzioki to przaśne placki zbożowe pieczone na blasze kuchennej ze spulchniaczem (soda oczyszczona – zwana regionalnie prołzą). Stosowane jako zamiennik chleba na wieczerzę pomiędzy jednym a drugim wypiekiem partii np. 6-ciu chleba. Za jednym przyniesieniem mąki z komory robiło się prołzioki i zaczyn na chleb.

Sobota, 6 sierpnia 2011r.
Godz. 10:00.
Dzień warsztatów (6 sierpnia) zbiega się z odpustem parafialnym w Ołpinach (Święto Przemienienia Pańskiego). Stąd w trakcie warsztatów zorganizowane będzie uroczyste przejście lub przejazd na sumę odpustową (11:00). Uczestnicy wyjścia na sumę zaproszeni zostaną na odpustowy rosół.

 

O Żniwach – jak to dawniej (drzewi) wyglądało.

W zależności od roku żniwa rozpoczynały się na przełomie lipca i sierpnia. W Ołpinach panowało powiedzenie żeby najwcześniejsze, żytnie żniwa rozpocząć przed parafialnym odpustem 6 sierpnia”. Dbano również, aby zakończenie żniw wykonać przed Świętem Matki Boskiej Zielnej (15 sierpnia) – tradycyjny dzień dożynek.

We żniwa idąc w pole zabierano kosę, młotek, kózkę (kóźka) z wodą i osełką. Do pola żniwiarz szedł pierwszy, za nim szła gospodyni z najmłodszym potomstwem, na końcu szły starsze dzieci często prowadząc krowy.

Po przybyciu na pole, gospodarz zdejmował kapelusz, żegnał się, chwalił Boga Szczęść Boże”, po to, żeby się darzyło, nic nikomu nie stało, koszenie odbyło się szczęśliwie i pogoda wytrzymała.

Podczas koszenia nie należało uderzać kosą z rozmachem jak cepem, ale swobodnie zaczynając od czubka kosy a kończąc na piętce podcinać zboże. Tworzył się w ten sposób równy i wygodny do odbierania pokos.

Dzieci zajmowały się robieniem powróseł. Aby je zrobić trzeba było w bezpiecznej odległości za kosiarzem wyciągnąć garść najdłuższych źdźbeł i obrać je z traw i chwastów.

Tak uformowanej garści źdźbeł należało zakręcić główkę, trzy razy zamieniając położenie kłosów i źdźbeł pod pazuchą.

Następnie należało rozdzielić źdźbła na pół i położyć obok pokosu główką do góry. Gospodyni zbierała zboże, podciągając je w okolice pasa. Kiedy uznała, że ilość jest wystarczająca na snop, kładła na powrósło i zawiązywała. Wykonany snopek odrzucała tak, aby nie przeszkadzał kosiarzowi w następnym pokosie i ustawiony był „dupą do słońca”, co przyspieszało wysychanie dolnej, trawiastej części snopa.

Najczęściej z sześciu snopów stawiano kopę zwaną również panienką, albo mendlem.

Najpierw był stawiany snopek środkowy, który przeważnie trzymało dziecko, później snopki po jego dwóch stronach i dalej na krzyż. Tak powstawała piątka. Następnie trzeba było kopę zawiązać i zachocholić. Chłop po zakończeniu koszenia musiał naostrzyć kosę. A prawo było do tego takie: „Żeby diabeł nie cieszył się, że chłop tak osłabł, że już nawet kosy nie da rady zaostrzyć”.

Zanim snopki znalazły się w stodole, klepisko wyścielano starą słomą lub gałęziami, aby zboże nie wilgło od spodu. W rogu stodoły kładziony był wianek zielny (ten który wcześniej święciło się w Zielone Świątki). Dojście do wianka już podczas młocki zwiastowało zakończenie najcięższych prac polowych w ciągu całego roku, a przy dobrych plonach dostatek dla całej rodziny.

W czasie warsztatów wskazany jest stylizowany na ludowy ubiór. Zakaz marudzenia i przeszkadzania w robocie, podłażenia i plątania się dzieci pod nogami i kołami wozu. Radosny nastrój nawet w dzień pochmurny. Choćby lało to i tak się będzie wiele działo.

Organizatorzy:
Fundacja NADwyraz – organizator projektu Szlak Tradycyjnego Rzemiosła www.szlakrzemiosla.pl
Gospodarstwo agroturystyczne i stajnia „Paryja”w Ołpinach www.paryja.pogorza.pl
Centrum Usług Turystycznych i Przedsiębiorczości w Tuchowie www.cut.travel.pl

Patronat nad imprezą sprawują:
Powiat tarnowski www.powiat.tarnow.pl
LGD Pogórzańskie Stowarzyszenie Rozwoju www.psr.tuchow.pl
Stowarzyszenie Na Śliwkowym Szlaku www.nasliwkowymszlaku.pl